fbpx

Ai có thể mắc bệnh Alzheimer? Gen là yếu tố quyết định?

Nhưng Gen không phải là số mệnh, chương trình Nghiên cứu những cặp sinh đôi giống hệt nhaualzheimers-2-dcart-big-225x300

Daniel J. DeNoon

WebMD Health News

Đánh giá bởi bác sĩ y khoa Louise Chang

Liệu bạn có thể mắc bệnh Alzheimer không? Di truyền học có thể có câu trả lời. Các gen bạn được di truyền mang theo hầu hết các rủi ro, một chương trình nghiên cứu trên các cặp sinh đôi giống hệt nhau.

Thật là một tin đáng ngạc nhiên. Trong khi mọi người rõ ràng là nguy cơ mắc bệnh Alzheimer do di truyền, điều mà hầu hết các nhà nghiên cứu đã từng đổ lỗi cho “yếu tố môi trường”. Những yếu tố này có thể bao gồm những điều chúng ta gặp phải, những điều chúng ta làm hoặc không làm.

Nhưng một nghiên cứu quốc tế với gần 12,000 cặp sinh đôi người Thụy Điển – một phần tư trong số đó là sinh đôi giống hệt nhau – cho thấy khoảng 80% nguy cơ mắc bệnh Alzheimer là do di truyền. Nhà tâm lý học, Tiến sĩ Margaret Gatz – Đại học Nam California và các đồng nghiệp đã báo cáo những phát hiện này trong số phát hành Tháng 2 của Archives of General Psychiatry.

101615_alzheimers_body

“Trong mối liên hệ quan trọng với nguy cơ mắc bệnh Alzheimer có vẻ như ảnh hưởng của yếu tố di truyền mạnh hơn so với môi trường” Gatz phát biểu với WebMD.

Điều này nghĩa là họ hàng gần gũi của những người mắc bệnh Alzheimer có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với những người không có người thân mắc bệnh. Nhưng nó không có nghĩa là nếu bạn có người thân mắc bệnh thì bạn cũng sẽ phải chịu chung số phận mắc bệnh Alzheimer.


♦ Khi một cặp sinh đôi mắc bệnh Alzheimer

Nhóm của Gatz đã sàng lọc chứng mất trí nhớ của những cặp sinh đôi trên 65 tuổi trong Sổ đăng ký các cặp sinh đôi tại Thụy Điển. Sau đó họ đã kiểm tra từng đôi với chứng mất trí nhớ của bệnh Alzheimer. Họ mở rộng thêm về thông tin y tế và lối sống của mỗi người tham gia nghiên cứu.

Các nhà nghiên cứu thấy rằng yếu tố di truyền giải thích cho khoảng 80% nguy cơ bệnh Alzheimer. Yếu tố môi trường khác nhau giữa các cặp sinh đôi giải thích cho 20% nguy cơ còn lại, như đã được kỳ vọng.

1422722646743

Nhưng ngay cả trong số những cặp sinh đôi giống hệt nhau – những người giống nhau cả về yếu tố di truyền – bệnh Alzheimer ở một người không có nghĩa là người còn lại không thể tránh khỏi việc cũng bị bệnh Alzheimer.

Trong số các cặp sinh đôi nam giống hệt nhau, khi người anh mắc bệnh Alzheimer thì người còn lại bệnh đã phát triển 45% thời gian.

Trong số các cặp sinh đôi nữ giống hệt nhau, khi người chị mắc bệnh Alzheimer thì người còn lại đã phát triển bệnh 60% thời gian.

alzheimers

Gatz phát biểu: “Sự khác biệt giữa nam giới và nữ giới chỉ đơn giản là phụ nữ sống lâu hơn, do đó có nhiều nguy cơ mắc bệnh Alzheimer hơn.”

Nếu bệnh Alzheimer là hoàn toàn do di truyền, một cặp sinh đôi giống hệt nhau phải mắc bệnh cùng một thời gian như nhau. Nhưng khi cả 2 người sinh đôi giống hệt nhau cùng mắc bệnh Alzheimer thì có sự khác biệt 16 năm khởi phát bệnh.

Do đó, Gatz phát biểu, cho thấy sự tác động mạnh mẽ giữa các gen và môi trường sống của một người.

“Ví dụ, nếu cặp sinh đôi cùng có 1 gen, loại gen này có nguy cơ thúc đẩy khả năng xử lý chất béo, do đó ăn nhiều chất béo sẽ nguy hiểm cho họ”, bà nói, “Nếu 1 người ăn rất ít chất béo, nguy cơ của người này sẽ thấp hơn rất nhiều. Chúng tôi chắc chắn rằng điều này đang diễn ra. Đó là lý do tại sao rất khó để nói về nguy cơ di truyền độc lập với các rủi ro về môi trường”.


♦ Làm thế nào để phòng tránh bệnh Alzheimer?

William H. Thies, Tiến sĩ, Phó chủ tịch phụ trách các vấn đề về y tế và khoa học tại Hiệp hội Alzheimer, phát biểu các nghiên cứu đã cho thấy một ý tưởng hay về rủi ro từ yếu tố môi trường.

“Chúng tôi đã công nhận từ lâu rằng giáo dục có tác động làm giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer”, Thies phát biểu với WebMD. “Những ý tưởng gần đây tiến triển xung quanh các yếu tố về nguy cơ bệnh tim. Nguy cơ bệnh Alzheimer có liên quan đến huyết áp cao, cholesterol cao, lượng đường trong máu cao, chế độ ăn giàu chất béo, lối sống ít vận động và việc thiếu các liên kết với xã hội”.

happy-older-people-in-a-circle

Chúng ta không thể lựa chọn cha mẹ, vì vậy không có nhiều điều chúng ta có thể can thiệp về nguy cơ di truyền. Nhưng Thies chỉ ra rằng có nhiều điều chúng ta có thể làm để giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer – đặc biệt là nếu bệnh di truyền trong gia đình bạn:

  • Tinh thần sống tích cực.
  • Hãy tham gia vào xã hội.
  • Tập thể dục thể chất.
  • Ăn một chế độ ăn tốt cho não.

Gen không phải là vận mệnh, Gatz nói. Nếu bạn nghĩ bạn hay người thân có thể mắc bệnh Alzheimer, hãy hành động.

“Những thông điệp mạnh mẽ tới mọi người là nếu có bất kỳ mối quan tâm nào về bệnh mất trí tuệ, một sự đánh gia chuyên nghiệp là rất quan trọng”, cô nói. “Có thể có những nguyên nhân đảo ngược sự thay đổi nhận thức. Hoặc bác sĩ có thể đưa ra những can thiệp về tâm lý hoặc y tế có thể làm chậm quá trình thay đổi nhận thức”.

Nguồn: WebMD

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, có thể phù hợp hoặc chưa phù hợp với ai đó, trong hoàn cảnh nào đó, tất cả chỉ để biết, để tham khảo, để sử dụng mà thôi, không dính mắc, không chối bỏ. Hãy nhìn nhận với tâm bình thản, tâm quân bình. Nguyện cho quý vị được hạnh phúc, được an lạc! 🙏
2016-09-26T10:04:09+07:00

About the Author:

Doing good deeds - Làm phước thiện không giới hạn! Admin tại Khanhhai.net, đồng thời là admin fanpage Những Câu Nên Ngẫm Mỗi Ngày với hơn 400 ngàn fans.

Leave A Comment