fbpx

Chất gây nghiện tác động lên não bộ chúng ta như thế nào?

Caffeine, rượu, cần sa hay heroin đều được chúng ta biết đến là những chất kích thích có khả năng gây nghiện tuy rằng tác động của chúng lên bộ não là rất khác nhau.

Có loại chỉ cần sử dụng một ít có thể biến thế giới xung quanh chúng ta trở nên như một chiếc kính vạn hoa đầy màu sắc hoặc khiến cơ thể chúng ta hoạt động không mệt mỏi, cũng có loại khi chúng ta sử dụng có thể khiến các cơ bắp trong cơ thể được thả lỏng và thư giãn mềm nhũn như thạch rau câu.

Tuy rằng những chất kích thích này đều có tác dụng phụ sau khi sử dụng. Song cảm giác mà chúng mang lại ngay tức thì khiến nhiều người bỏ qua những cảnh báo trước đó mà dùng ngày càng thường xuyên. Vậy thực sự những chất kích thích này tác động thế nào đến bộ não của chúng ta ?

Cần sa

Khi hoạt chất chính của cần sa là Tetrahydrocannabinol (THC) tiến vào bộ não của chúng ta, nó sẽ khiến các tế bào não sản sinh ra dopamine mạnh khiến cho cơ thể cảm thấy hưng phấn. Trong não bộ chất dopamine rất hiếm. Nó là chất dẫn truyền thần kinh của khoảng 0,3% số neurone trong não nhưng lại cần thiết trong nhiều chức năng.

Dopamine được tiết ra từ một trong các vùng nguyên sơ nhất của não, ở đỉnh thân não. Một phần số neuron đó tác động đến việc kiểm soát cử động. Sự yếu kém của các neuron sẽ gây ra các run rẩy đặc thù của bệnh Parkinson. Mọi hành động tạo nên hứng thú như ăn một mẩu sôcôla, làm tình, nghe một khúc nhạc, thắng một trò chơi, đều làm tăng tiết dopamine.

Trong một số trường hợp hiếm gặp, khi sử dụng quá thường xuyên các chất kích thích như cần sa thì cơ thể sẽ ở trạng thái hưng phấn quá mức và không còn cảm thấy một số giác quan nữa.

Nấm ma thuật

Một nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng thành phần chính của nấm ma thuật là hợp chất ảo giác tự nhiên psilocybin có khả năng làm giảm các hoạt động bình thường truyền thống của bộ não và thay vào đó là tạo ra các một số liên kết mới giữa các vùng khác nhau mà vốn chúng không hề tương tác với nhau trong các hoạt động bình thường của bộ não.

Những liên kết mới này có thể là nguyên nhân gây ra cho người sử dụng nấm ma thuật cảm thấy hiện tượng mà các nhà nghiên cứu gọi là chứng loạn cảm giác (synaesthesia) – hiện tượng khi giác quan này lại có cảm giác của giác quan kia.

Nấm ma thuật cũng thường được sử dụng trong quá trình chữa bệnh trầm cảm. Và tất nhiên cũng giống như các loại chất kích thích khác, nấm ma thuật cũng mang đến một số tác dụng phụ bao gồm ảo giác khó chịu cũng như tăng cảm giác lo lắng.

Thức uống có cồn

Cũng như các chất kích thích khác, rượu ảnh hưởng đến bộ não bằng cách thay đổi các mức độ truyền dẫn thần kinh, các tín hiệu “kích thích” đi dọc theo các sóng não để điều khiển suy nghĩ và hành vi của chúng ta.

Rượu làm chậm suy nghĩ, hơi thở và nhịp tim của chúng ta bằng cách làm giảm các tín hiệu “tăng hoạt động” của chúng ta, các tín hiệu này có nhiệm vụ làm tăng mức năng lượng của cơ thể. Nhưng nó khuếch đại các tín hiệu “giảm hoạt động” – những tín hiệu làm cho cơ thể chúng ta bình tĩnh xuống và giảm chức năng hoạt động của cơ thể. Rượu cũng làm tăng nồng độ chất dopamine khiến não của chúng ta cảm thấy hưng phấn hơn.

Heroin

Khi tiếp xúc với bộ não, não của chúng ta sẽ chuyển biến heroin thành morphine (một chất giảm đau gây nghiện còn gọi là opiate). Tại đây, morphine liên kết với cơ quan cảm nhận opiate của hệ viền (não cảm xúc), não và tủy sống. Việc tác động này sẽ ảnh hưởng đến cảm giác của chúng ta về cơn đau và cảm giác thoải mái, thư giãn. Điều này cũng giải thích lý do mà nhiều người cảm giác thoải mái và hưng phấn khi họ sử dụng heroin.

Khi morphine phân tán đi khắp não, người sử dụng heroin sẽ tận hưởng cảm giác “lâng lâng” trong vòng 4 đến 5 giờ. Sau đó, cơ thể sẽ mỏi mệt lờ đờ, buồn ngủ, mắt mỏi.

Trong não, morphine khiến cơ thể thở chậm, nhịp tim tăng, có thể kề cận với cái chết. Chính vì vậy nếu sử dụng quá liều heroin có thể dẫn đến tổn thương não, hôn mê sâu hoặc tử vong.

Thuốc giảm đau gây nghiện

Nghiên cứu gần đây đã làm sáng tỏ một khả năng tương đồng giữa heroin và thuốc giảm đau gây nghiện như Vicodin và OxyContin.

Một báo cáo của CDC được đưa ra vào đầu tháng này đã cho thấy những người lạm dụng thuốc giảm đau gây nghiện có khả năng tìm đến sử dụng heroin cao gấp 40 lần so với người bình thường. Một trong những lý do của việc này đó là các loại thuốc giảm đau gây nghiện có tác động đến não người tương tự như những gì mà heroin mang lại.

Caffeine

Caffeine là một loại thuốc an thần thông dụng nhất trên thế giới, thường thấy nhất trong café.

Caffeine là một chất kích thích hệ thống thần kinh trung ương. Tác dụng chính của caffein là “giả dạng” phân tử adenosine và tìm tới các cơ quan cảm nhận để tiến hành phản ứng. Adenosine được sản sinh khi neuron thần kinh bị đốt cháy. Khi càng nhiều chất này được sản sinh, hệ thần kinh càng trở nên mệt mỏi. Do có cấu tạo giống nhau, cơ quan cảm thụ sẽ chấp nhận caffeine và xem nó như là chất adenosine thật.

Lí do café trở thành một thức uống quen thuộc vào buổi sáng đó là caffeine giúp đánh tan cảm giác buồn ngủ vẫn còn sót lại sau một đêm não bộ chúng ta sản sinh đầy adenosine. Tuy nhiên việc lạm dụng quá nhiều caffeine cũng dần đến một số tác hại như lo lắng và đau đầu. Chính vì vậy để có cảm giác tỉnh táo vào buổi sáng thì bạn có thể tập thể dục hoặc đi bộ thay vì uống café.

LSD

Cũng giống với nấm ma thuật, LSD có thể khiến người sử dụng lâm vào ảo giác. LSD, viết tắt của Lysergic Acid Diethylamide, là hoạt chất kích thích thần kinh cực mạnh, được tìm ra bởi nhà khoa học Thụy Sĩ Albert Hofmann 1943.

LSD tạo ra ảo giác chủ yếu bằng cách gây ảnh hưởng đến các vùng não chịu trách nhiệm điều chỉnh tâm trạng, suy nghĩ và nhận thức của chúng ta. Nhưng đồng thời nó cũng ảnh hưởng đến các khu vực khác kiểm soát cách chúng ta phản ứng với căng thẳng. Các nhà khoa học theo dõi hoạt động não và phát hiện ra LSD phá hủy một số mạng lưới liên kết quen thuộc của não. Khi mạng lưới mới xuất hiện, nó kết nối lại những phần trong não vốn trước đó ít giao tiếp với nhau – đây chính là nguồn gốc của suy nghĩ mới.

Các tác động ngắn hạn của LSD có thể bao gồm bốc đồng, thay đổi nhanh chóng những cảm xúc khác nhau từ hưng phấn đến cảm giác buồn chán, ngoài ra còn có chóng mặt và tăng nhịp tim.

Ma túy Flakka

Flakka là một loại chất gây nghiện tổng hợp có xuất xứ từ Trung Quốc. Chất này có hình dạng như tinh thể muối, người sử dụng có thể hút, hít, tiêm hoặc nhai sống.

Do loại ma túy này mới được tìm ra gần đây nên các nhà khoa học vẫn chưa thể chắc chắn được cách mà chất này tác động lên bộ não của chúng ta hay cách mà chúng gây nghiện. Cho đến thời điểm này, các nhà hóa học mới chỉ có thể dựa vào các chất có họ với Flakka như Cocain và ma túy đá để dự đoán tác động của chất ma túy mới này.

Những loại thuốc này gây ra một sự đột biến trong hai chất hóa học: dopamine, chất dẫn truyền thần kinh gây nên cảm giác sung sướng, sảng khoái và norepinephrine, chất làm tăng nhịp tim của chúng ta và giúp chúng ta tỉnh táo. Giống như hầu hết các loại thuốc khác, flakka mang đến cho người sử dụng một khoảng thời gian “bay bổng” nhưng lại mang rất nhiều tác dụng phụ như khiến cơ thể mệt mỏi và còn gây nghiện.

Sử dụng quá nhiều còn khiến chúng ta có cảm giác lo lắng cực đoan, hoang tưởng, ảo giác và có xu hướng sử dụng các hành vi bạo lực.

Thuốc lắc

Thuốc lắc hay ecstasy – tên khoa học là MethyleneDioxyMethamphetAmine (viêt tắt : MDMA) – là một dạng ma tuý được chế tạo tổng hợp lần đầu tiên từ năm 1910 và 2 năm sau thuộc quyền sở hữu của công ty dược Merck (Đức) dưới dạng chất ức chế cảm giác thèm ăn.

Thuốc lắc tác động lên hoạt động của ít nhất ba chất dẫn truyền thần kinh khác nhau bao gồm dopamine, norepinephrine và serotonin. Serotonin mà đóng một vai trò quan trọng trong việc duy trì tâm trạng của chúng ta.

Nồng độ serotonin tăng lên có thể giải thích sự thay đổi tâm trạng mà nhiều người sử dụng MDMA cảm thấy. Thuốc lắc gây ức chế hoạt động ở hệ rìa não – phần quyết định phản ứng cảm xúc của con người. Mối liên hệ này thể hiện rõ ở dấu hiệu ức chế diễn ra nhiều hơn với những người từng trải qua các cảm xúc mạnh. Sự kết nối giữa các thùy thái dương trung gian và vỏ não trung gian trước trán để kiểm soát cảm xúc cũng giảm. Điều này sẽ phần nào giúp cho các bệnh nhân bị trầm cảm trải qua trạng thái bất an triền miên.

Khi sử dụng, thuốc lắc làm tăng sự liên lạc giữa các hạch hạnh nhân và vùng chân hải mã ở não bộ. Sau khi sử dụng hồng phiến (không phải giả dược), các tình nguyện viên đánh giá về những “ảo giác” một cách sống động, vui tươi hơn. Còn với những ký ức không vui, họ cũng đánh giá ít tiêu cực hơn.

Điều này cho thấy, hồng phiến đã gây ảnh hưởng lên phần não chi phối cảm xúc và trí nhớ – tạo nên “ảo giác” mạnh.

Cocaine

Cocaine là một chất có thể xâm nhập vào bộ não rất nhanh dù cho bạn có sử dụng bằng cách nào. Dù là hít trực tiếp, ngửi khói hay tiêm thì cocaine cũng có thể xâm nhập vào bộ não của bạn chỉ sau vài giây. Sau khi thâm nhập vào não thì cocaine có thể gây nên cảm giác hưng phấn mãnh liệt cho người sử dụng do sản sinh ra rất nhiều chất dopamine chiếm lĩnh bộ não. Trong phòng thí nghiệm, khi các nhà khoa học thử nghiệm trên động vật thì một khi đã thử qua cảm giác do cocaine mang lại, con vật sẽ chỉ chọn thức ăn có chứa cocaine mặc dù chúng có thể bị chết đói.

Phần của bộ não chịu ảnh hưởng nhiều nhất do cocaine gây ra là phần trung tâm bộ não, cụ thể là hạch hạnh nhân xử lý cảm xúc và khả năng suy luận chính của mỗi người. Các báo cáo khoa học đã chứng minh rằng việc sử dụng thường xuyên cocaine sẽ khiến cho vùng hạch này bị suy giảm và trở nên bé dần đi. Điều này vừa gây hại cho bộ não vừa khiến người sử dụng bị “nghiện” cocaine hơn.

Và còn một điều đặc biệt nữa tôi tin chắc rằng bạn không hề biết:

Đường là thứ gia vị quen thuộc, không thể thiếu cho nhiều món ăn ngon và còn là linh hồn của những thực phẩm ngọt như bánh kem, kẹo, kem… Tuy nhiên, không phải ai cũng biết, ăn nhiều đường trong thời gian dài có thể làm giảm trí thông minh và bị “nghiện” giống như dùng cocaine.

Đường có thể làm giảm trí thông minh

Một nghiên cứu hồi tháng 5/2012 cho thấy, duy trì một chế độ dinh dưỡng chứa hàm lượng đường fructose (đường hoa quả) cao suốt một thời gian dài có thể làm suy yếu khả năng học hỏi và sau đó ghi nhớ thông tin của bộ não. Mặc dù công trình nghiên cứu này được thực hiện trên chuột, nhưng do bộ não của chúng ta có nhiều điểm tương đồng với loài gặm nhấm này, nên kết quả cũng được cho là đúng với con người.

Theo báo cáo nghiên cứu đăng tải trên tạp chí Journal of Physiology, nhóm tác giả cũng phát hiện, chế độ ăn giàu các axit omega-3 (chẳng hạn như cá hồi và dầu hạt lanh) có thể đảo ngược tác hại trên của việc hấp thu quá nhiều đường fructose.

Đường có thể khiến trẻ kích động thái quá

Đường thực sự làm thay đổi hành vi của trẻ. Một nghiên cứu khác của Viện Sức khỏe quốc gia Mỹ khám phá ra rằng, sau khi nghe thông báo con họ vừa ăn rất nhiều đường, các bậc phụ huynh nhiều khả năng sẽ tuyên bố, con của họ bị kích động thái quá.

Đường màu nâu không tốt hơn đường màu trắng

Một quan niệm phổ biến lâu nay là đường màu nâu tốt hơn màu trắng. Tuy nhiên, thực tế không phải như vậy. Theo các chuyên gia, đường màu nâu là đường màu trắng tinh luyện trộn thêm mật. Mặc dù mật tăng thêm lượng ít các khoáng chất cho mỗi thìa đường (bao gồm canxi, kali, sắt và magiê), nhưng hàm lượng các chất thêm này nhỏ tới mức chúng khó làm thay đổi tổng lượng calo của đường.

Bánh mỳ nâu có thể chứa nhiều đường hơn bánh mỳ trắng

Bánh mỳ nâu nhìn chung bổ dưỡng hơn bánh mỳ trắng. Bánh mỳ nâu được chế biến từ lúa mì chưa rây, thường chứa nhiều chất xơ hơn bánh mỳ trắng, cũng như chứa hàm lượng các chất dinh dưỡng quan trọng như vitamin B6, vitamin E, magiê, axit folic, đồng, kẽm và mangan cao hơn.

Một phân tích do báo Telegraph của Anh tài trợ tiến hành phát hiện 5 trong số 15 loại bánh mỳ nâu được khảo sát chứa một dạng đường cho thêm không tồn tại trong các loại bánh mỳ trắng. Các hãng sản xuất bánh mỳ giải thích, đường cho thêm nhằm loại bỏ vị đắng của bột mỳ chưa rây. Họ quả quyết, lượng đường cho thêm rất ít.

Đường hoạt hóa não giống như cocaine

Việc chụp cộng hưởng từ hé lộ, ăn thực phẩm chứa hàm lượng đường cao sẽ tác động mạnh đến cùng những khu vực của bộ não chịu sự kích thích của cocaine hoặc heroin. Phát hiện này của tiến sĩ David Ludwig, giám đốc Trung tâm ngăn ngừa béo phí thuộc Bệnh viện nhi Boston (Mỹ), đã ủng hộ nghiên cứu trước đó trên chuột về khả năng gây nghiện của các món ngọt.

Theo một nghiên cứu năm 2007 trên tạp chí PLOS1, 94% chuột được cho chọn giữa đường nước đường và cocaine, đã chọn đường. Ngay cả những con chuột nghiện cocaine cũng chuộng đường hơn nếu được lựa chọn giữa 2 thứ.

Theo quan điểm Thực dưỡng – Đường thịnh âm càng tinh khiết, âm tính càng cao

Ăn đường sẽ sinh ra nhiều nước và CO2. Đường tinh chế là Calo rỗng, vì không có các Vitamin, khoáng chất cần cung cấp cho sự chuyển hóa chính nó, nên khi ăn đường trắng, cơ thể phải huy động Vitamin, khoáng dự trữ hoặc từ các bộ phận khác để tiêu hóa.

Hơn thế, đường vào cơ thể sẽ tạo phản ứng axit làm chua máu. Để trung hòa, cơ thể phải huy động Caxi vào máu, do vậy làm loãng xương, hư răng! Mặt khác trong quá trình sản xuất đường phải xử lý nhiều chất độc. Vì vậy, đường trắng là tinh hoa của sự độc hại mà nền văn minh và kỹ nghệ tiên tiến sản sinh ra!

tiên sinh Ohsawa

“Đường trắng sát nhân còn khủng khiếp hơn cả thuốc phiện và chiến tranh. Đặc biệt là đối với những dân tộc lấy thảo mộc làm thực phẩm chính.” Tiên sinh Ohsawa

“Trong khi đường thô vẫn còn các chất khoáng như Ca, K, các sinh tố nhóm B nên ít gây tổn hại cho xương do ít làm chua máu. Ở các nước công nghiệp phát triển, hiện nay người dân đã hiểu đường trắng công nghiệp là có hại, thì một số nhà kinh doanh lại dùng phẩm màu nhuộm vàng đường trắng để làm giả đường nhập từ các nước đang phát triển. Thế là hạt đường bị hai lần tẩm độc!

Ngô Đức Vượng

(giáo sư Ngô Đức Vượng)

Đường Xylitol (loại đường hóa học dùng làm kẹo cao su ngày nay được quảng cáo ở nhiều nơi) còn gây ung thư Gan.

Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy sự tiêu thụ quá nhiều đường cộng với sự sử dụng bừa bãi thuốc kháng sinh, và lạm dụng vaxin là một trong những nguyên nhân gây ra các nguồn bệnh. Với những bằng chứng trên, thành thực khuyên bạn đọc không nên ăn nhiều đường và các sản phẩm của đường!

Trích “Minh triết trong ăn uống của Phương Đông” giáo sư Ngô Đức Vượng.

Sưu tầm

*Góc quà tặng

Xin tặng quý độc giả món quà nho nhỏ – Chuỗi 21 Videos chuyên sâu về sức khỏe từ các chuyên gia hàng đầu thế giới, mong quý độc giả hoan hỷ đón nhận: NHẬN QUÀ QUÝ TẠI ĐÂY

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, có thể phù hợp hoặc chưa phù hợp với ai đó, trong hoàn cảnh nào đó, tất cả chỉ để biết, để tham khảo, để sử dụng mà thôi, không dính mắc, không chối bỏ. Hãy nhìn nhận với tâm bình thản, tâm quân bình. Nguyện cho quý vị được hạnh phúc, được an lạc! 🙏
2018-03-26T15:38:42+00:00

About the Author:

Sưu tầm và chia sẻ những câu chuyện ý nghĩa, những kiến thức hữu ích cho thân và tâm.

Leave A Comment