fbpx

Hiểu biết về bệnh thần kinh ngoại biên – Những điều cơ bản

♦ Bệnh thần kinh ngoại biên là gì?

Tên của tình trạng bệnh sẽ nói cho bạn biết một chút về nó:

Ngoại : Bên ngoài ( trong trường hợp này, ngoài não và tuỷ sống. )

Neuro – : liên quan đến thần kinh – pathy: Bệnh

Bệnh thần kinh ngoại biên nói về tình trạng xảy ra khi thần kinh mang tín hiệu đến và từ não và tủy sống từ và đến toàn bộ cơ thể bị tổn thương hay bị bệnh.

Dây thần kinh ngoại biên tạo nên mạng lưới phức tạp nối não và tuỷ sống với cơ, da, và cơ quan nội tạng.peripheral-neuropathy-1

Dây thần kinh ngoại biên rời tuỷ sống và được xếp dọc thành những đường trong cơ thể gọi là khúc bì. Thông thường, những tổn hại đến thần kinh sẽ ảnh hưởng đến một hoặc nhiều khúc bì, dẫn đến việc để lại dấu vết trên những vùng cơ thể cụ thể.

Sự tổn hại đến những thần kinh này ngăn chặn sự liên kết giữa não và các bộ phận khác của cơ thể và có thể làm suy yếu chuyển động của cơ, làm mất cảm giác bình thường ở chân và tay, và gây ra đau nhức.


♦ Các dạng bệnh thần kinh ngoại biên

Có nhiều loại bệnh thần kinh ngoại biên khác nhau xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Chúng bao gồm đủ loại từ hội chứng ống cổ tay (một loại chấn thương phổ biến sau khi lặp lại thường xuyên việc sử dụng cổ tay và tay, như sử dụng máy tính ) đến tổn thương thần kinh liên quan đến tiểu đường.maxresdefault

Như một nhóm, bệnh thần kinh ngoại biên thường, đặc biệt xảy ra với người trên 55 tuổi. Tổng hợp lại, tình trạng bệnh tác động 3% đến 4% số người trong nhóm này.

Rối loạn thần kinh thường được phân loại dựa trên những vấn đề mà chúng gây ra hoặc nguồn gốc của sự tổn hại. Cũng có thể phân loại dựa trên mức độ thần kinh bị tổn hại.

——————

1. Bệnh một dây thần kinh

Sự tổn hại đến một dây thần kinh ngoại biên được gọi là bệnh một dây thần kinh. Cơ thể bị chấn thương từ tai nạn là nguyên nhân phổ biến nhất. Áp lực kéo dài trên thần kinh, gây ra bởi việc ngồi một chỗ trong thời gian dài ( như ngồi trong xe lăn hoặc nằm trên giường ), hoặc chuyển động liên tục, lặp lại, có thể gây ra bệnh một dây thần kinh.peripheral-neuropathy-treatment-methods

Hội chứng ống cổ tay là loại bệnh một dây thần kinh phổ biến. Đó là triệu chứng chấn thương khi căng quá nhiều, xảy ra khi thần kinh đi qua cổ tay bị đè nén. Những người có công việc đòi hỏi những chuyển động lặp lại ở cổ tay ( như những công nhân làm việc theo dây chuyền, những người lao động tay chân, và những người sử dụng bàn phím máy tính quá lâu ) đang ở nguy cơ mắc bệnh cao.

Những tổn hại đến thần kinh có thể dẫn đến triệu chứng tê, ù tai, những cảm giác khác thường, và đau đớn trong ba ngón tay đầu tiên kể từ ngón tay cái. Người bị bệnh có thể tỉnh giấc trong đêm với sự tê tay họ hoặc phát hiện ra rằng khi họ thực hiện hoạt động như sử dụng máy sấy tóc, sự tê còn rõ ràng hơn. Đến một lúc, chấn thương ống cổ tay có thể làm yếu cơ trong tay. Bạn có thể cảm thấy đau đớn, ù tai, hoặc cảm giác đót nóng ở cánh tay và vai của bạn.new-peripheral-neuropathy-treatments

Đây là ví dụ khác của bệnh một dây thần kinh có thể làm yếu những bộ phận cơ thể bị ảnh hưởng, như ở bàn tay và bàn chân :

  • Liệt dây thần kinh trụ xảy ra khi thần kinh đi qua gần với bề mặt da ở khuỷu tay bị tổn thương. Sự tê được ghi lại là xảy ra ở ngón áp út và ngón út của bàn tay.
  • Liệt dây thần kinh quay là do tổn thương dây thần kinh đi qua mặt đáy của cánh tay trên và có thể xảy ra ở chỗ gãy nứt của xương cánh tay trong phần trên của cánh tay.
  • Liệt dây thần kinh xương mác xảy ra khi thần kinh trên đỉnh của xương mác ở bên ngoài đầu gối bị đè nén. Điều này dẫn đến tình trạng gọi là ” bàn chân rũ,” , dẫn đến khó khăn trong việc nâng bàn chân lên

peripheral_neuropathyRối loạn thần kinh có thể tác động đến những dây thần kinh kiểm soát chuyển động của cơ ( dây thần kinh vận động ) và những dây mà có thể phát hiện những cảm xúc như lạnh hoặc đau ( dây thần kinh cảm giác ).

Trong một vài trường hợp, nó có thể tác động đến cơ quan nội tạng, như tim, mạch máu, bàng quang, hoặc ruột. Rối loạn thần kinh tác động đến cơ quan nội tạng được gọi là rối loạn thần kinh tự trị. Tình trạng hiếm thấy này có thể gây huyết áp thấp hoặc những vấn đề về mồ hôi.

——————

2. Bệnh đa dây thần kinh

pt0313coverBệnh đa dây thần kinh là nguyên nhân của nhiều trường hợp rối loạn thần kinh ngoại biên nhất. Nó xảy ra khi nhiều dây thần kinh ngoại biên khắp cơ thể trục trặc cùng lúc.

Bệnh đa dây thần kinh có thể có rất nhiều nguyên nhân, trong đó việc tiếp xúc với những độc tố nhất định như lạm dụng rượu, dinh dưỡng kém (đặc biệt là thiếu vitamin B ), và sự tổng hợp từ các bệnh như ung thư hay suy thận.

Một trong những bệnh đa dây thần kinh mạn tính phổ biến nhất là bệnh đái tháo đường, tình trạng xảy ra ở người bị tiểu đường. Nó nặng hơn ở những người người có điều hoà đường huyết kém. Dù ít phổ biến hơn, tiểu đường cũng có thể gây ra bệnh liên quan đến dây thần kinh.

Những triệu chứng bệnh đa dây thần kinh thường gặp nhất là :

  • Ù tai
  • Mất cảm giác trong chân và tay
  • Cảm giác nóng rát trong chân hoặc tay

Vì người có bệnh đa dây thần kinh mãn tính thường mất khả năng cảm giác nhiệt độ và đau đớn, họ có thể tự thiêu và làm vết loét hở nặng hơn do chấn thương hay áp lực kéo dài. Nếu thần kinh phục vụ các cơ quan có liên quan, tiêu chảy hoặc táo bón có thể xảy ra, cũng như việc mất ruột hoặc khả năng tự chủ việc tiểu tiện. Rối loạn chức năng tình dục và huyết áp thấp bất thường cũng có thể xảy ra.

benh-khop-do-nguyen-nhan-than-kinh_d9398Một trong những bệnh đa dây thần kinh nghiêm trọng nhất là hội chứng Guillain – Barré, một loại bệnh hiếm thấy tấn công đột ngột khi hệ miễn dịch của cơ thể tấn công những dây thần kinh trong cơ thể như khi chúng rời khỏi tuỷ sống.

Triệu chứng có khuynh hướng xuất hiện nhanh chóng và tệ đi nhanh chóng, đôi khi dẫn đến liệt. Triệu chứng ban đầu bao gồm sự yếu dần và ù tai cuối cùng có thể phát tán đến cánh tay. Những vấn đề về huyết áp, nhịp tim, và khó thở có thể xảy ra trong những trường hợp nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, ngoài mức độ trầm trọng của bệnh, mức độ hồi phục sẽ tốt nếu bệnh nhân được điều trị sớm.

Bệnh đa dây thần kinh hủy myêlin viêm mãn tính là dạng Guillian-Barre mãn tính khi triệu chứng tiếp tục hàng mấy tháng trời và có khi cả năm. Chẩn đoán và điều trị sớm rất quan trọng cho bệnh nhân CIDP, khi mà nguy cơ 30% người mắc bệnh phải ngồi xe lăn.


♦ Nguyên nhân nào dẫn đến bệnh thần kinh ngoại biên?

Có nhiều yếu tố có thể gây ra bệnh thần kinh ngoại biên, vì vậy khó xác định chính xác nguồn gốc. Rối loạn thần kinh xảy ra do một trong ba yếu tố :

Rối loạn thần kinh do yếu tố môi trường như là độc tố, chấn thương, bệnh, hoặc nhiễm trùng. Nguyên nhân đã biết của chứng rối loạn thần kinh bao gồm :

  • ruou-va-conTiểu đường
  • Vài bệnh di truyền hiếm
  • Nghiện rượu
  • Dinh dưỡng kém hoặc thiếu vitamin
  • Một vài loại ung thư và hóa trị được dùng để điều trị chúng
  • Tình trạng thần kinh bị tấn công sai lầm bởi hệ miễn dịch của cơ thể hoặc bị tổn thương do một phản hồi quá mạnh đến chấn thương đó
  • Những dược phẩm nhất định
  • Thận hoặc bệnh tuyến giáp
  • Nhiễm trùng như bệnh Lyme (nhiễm khuẩn do ve gây ra), bệnh zô – na, hoặc AIDS

Rối loạn thần kinh di truyền không phổ biến bằng. Rối loạn thần kinh di truyền là bệnh thần kinh ngoại biên đuwọc di truyền từ cha mẹ đến con trẻ. Những bệnh thường gặp nhất là bệnh Charcot-Marie-Tooth(một nhóm các rối loạn di truyền ảnh hưởng đến dây thần kinh ở tay và chân)  loại 1. Nó đặc trưng bởi sự yếu ở chân và, đến mức độ thấp hơn, tay – – triệu chứng thường xuất hiện giữa giữa thời thơ ấu và tuổi 30. Căn bệnh này là do thoái hoá sự cách ly bình thường bao quanh thần kinh và giúp chúng tiến hành xung điện để gây ra chuyển động cơ.

Rối loạn thần kinh vô căn là bệnh không rõ nguyên nhân. Bệnh chiếm một phần ba tất cả các bệnh rối loạn thần kinh được phân loại theo cách này.

Nguồn: WebMD

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, có thể phù hợp hoặc chưa phù hợp với ai đó, trong hoàn cảnh nào đó, tất cả chỉ để biết, để tham khảo, để sử dụng mà thôi, không dính mắc, không chối bỏ. Hãy nhìn nhận với tâm bình thản, tâm quân bình. Nguyện cho quý vị được hạnh phúc, được an lạc! 🙏
2016-10-26T08:55:09+07:00

About the Author:

Doing good deeds - Làm phước thiện không giới hạn! Admin tại Khanhhai.net, đồng thời là admin fanpage Những Câu Nên Ngẫm Mỗi Ngày với hơn 400 ngàn fans.

Leave A Comment