fbpx

Làm gì khi cả bạn và con đều mắc bệnh tăng động giảm chú ý?

Viết bởi R. Morgan Griffin – Từ Archives WebMD

Con trai hay con gái của bạn vừa được chẩn đoán bị bệnh tăng động giảm chú ý (ADHD). Và vì vậy mà bạn tìm đến phòng khám của bác sĩ, lắng nghe họ trình bày về các triệu chứng của bệnh này – những vấn đề về việc chú ý, khó khăn trong việc tổ chức, hay lo lắng – bạn nhận ra những việc đó rất giống với bản thân mình. Đột nhiên, bạn tự hỏi: Liệu mình có mắc phải bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn không?

Bạn rất có khả năng mắc chứng bệnh này. Chứng tăng động giảm chú ý có khả năng di truyền trong gia đình, và các chuyên gia nói rằng đối với bất kỳ đứa trẻ nào mắc phải bệnh này, thì có 30% đến 40% khả năng một trong những phụ huynh cũng mắc phải.

js82185390

Nhưng đối với nhiều người lớn, họ thường không nghĩ mình mắc bệnh cho đến khi con của họ được chẩn đoán là mắc phải bệnh này.

Chuyện này cũng rất phổ biến, bác sĩ David W. Goodman, trợ lý giáo sư tâm thần học tại Đại học dược phẩm Johns Hopkins. Goodman đã nói rằng: “Tôi có thể điều trị cho một bệnh nhân 16 tuổi bị mắc bệnh này. Sau đó, cha cậu bé, đã được chẩn đoán mắc bệnh này, lúc đó ông đã 40 tuổi, và cả người chú 43 tuổi của cậu cũng được chẩn đoán. Bệnh tăng động giảm chú ý đã trở thành một phần của thế hệ gia đình”.

Kể từ khi bệnh tăng động giảm chú ý gây nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống của bạn, bạn rất cần sự giúp đỡ, đặc biệt là khi bạn không phải là người duy nhất trong gia đình mắc phải bệnh này. Dưới đây là những thông tin  bạn cần biết.

Bệnh tăng động giảm chú ý ở trẻ em và người lớn

proposed_symptoms_of_adhd-1


Nếu bạn nghĩ trẻ em mắc phải bệnh này lúc nhỏ đến khi lớn lên sẽ hết, hầu như không chỉ có bạn nghĩ như vậy. Nhưng điều đó hoàn toàn không đúng.

Trong khi chứng bệnh tăng động giảm chú ý  luôn luôn bắt đầu lúc nhỏ – các triệu chứng xuất hiện trước khi trẻ 7 tuổi – và bệnh này sẽ không dừng lại ở đó. Bác sĩ Lenard Adler, giáo sư tâm thần học và là giám đốc Chương trình về Bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn tại Trường Đại học Y khoa New York, ông đã nói rằng: “Đa số trẻ em bị bệnh này sẽ tiếp tục mắc bệnh khi trưởng thành.”

Nhiều người lớn bị bệnh tăng động giảm chú ý thường không nhận được chẩn đoán khi còn nhỏ – các triệu chứng bệnh của họ không được người xung quanh chú ý nhiều. Đặc biệt phổ biến ở các bé gái, Adler nói. Các giáo viên và cha mẹ thường dễ chú ý đến các bé trai hay gây rối ồn ào hơn những cô gái khó khăn trong việc chú ý.

Những người khác không chẩn đoán được mắc bệnh tăng động giảm chú ý dù họ đã từng bị bệnh này lúc nhỏ. Goodman, giám đốc của Trung tâm Rối loạn tăng động giảm chú ý ở Maryland, Baltimore nói rằng các bác sĩ nhi khoa đã chia sẻ là những người này đã kiểm soát được bệnh tình của họ,  Chúng ta có thể hiểu theo cách đó. Một học sinh lớp một mắc chứng bệnh này sẽ thường gặp rắc rối do việc đứng trên ghế của mình và hét lớn, nhưng dần dần họ sẽ bình tĩnh hơn nhiều khi vào học đại học. Nhưng trong nhiều trường hợp, chứng bệnh này lại không thể chữa khỏi. Các triệu chứng sẽ có thể thay đổi.

Các chuyên gia nói rằng đó là một trong những lý do quan trọng mà bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn lại  thường bị bỏ qua. Người lớn thường không bị tăng động, cũng có thể bị nhưng chỉ hơi thôi. Tiến sĩ J. Russell Ramsay, trợ lý giáo sư về tâm thần học tại Đại học Pennsylvania và đồng giám đốc của Trung tâm điều trị và nghiên cứu bệnh tăng động giảm chú ý Penn Adult ở Philadelphia cho biết: “Bạn sẽ ít thấy người lớn nào mắc bệnh này mà đứng trên ghế ở trường đại học. Tuy nhiên, triệu chứng quá hiếu động này chỉ không biểu lộ ra thôi”

Vậy các triệu chứng dễ nhìn thấy ở người lớn mắc bệnh là những gì?

55de1a621400002e002e4197

  • Vấn đề chú ý. Nhiều người lớn bị bệnh này nói rằng họ dễ bị phân tâm bởi tiếng ồn hoặc các hoạt động đang diễn ra xung quanh họ. Nhưng không phải những người này không thể tập trung được, Adler nói. Họ có thể tập trung cao độ vào những thứ nhất định, những gì mà họ quan tâm nhưng họ lại ít có khả năng chú ý đến công việc quá nặng nề hoặc quá phức tạp.
  • Thiếu tính tổ chức và hay trì hoãn. Người lớn mắc bệnh này thường gặp khó khăn khi bắt đầu nhiệm vụ và hoàn thành nó đến phút cuối cùng, bất kể hậu quả. Họ hay làm trễ hạn và quên mất thời gian.
  • Hay quên. Bệnh này cũng có thể làm cho một số người bệnh có một cuộc sống hỗn loạn, họ hay quên và đặt sai vị trí của tất cả mọi thứ. Một số người khác có thể làm tốt trong hầu hết mọi thứ nhưng lại gặp rắc rối với các chi tiết nhỏ. Một nhân viên có thể làm tốt công việc trên một dự án, nhưng sau đó lại gặp rắc rối vì không điền vào bảng chấm công của mình. Hoặc một sinh viên đại học có thể dành cả đêm làm bài tập, nhưng sau đó họ lại quên mang nó đến lớp học.
  • Bồn chồn và dễ bốc đồng. Người lớn khi mắc bệnh này có thể không nhúng nhảy xung quanh như những đứa trẻ hiếu động, nhưng họ có thể gặp những vấn đề khác. Họ có thể đưa ra quyết định dại dột hoặc thốt ra những điều mà không suy nghĩ trước. Họ có thể làm gián đoạn mọi người bởi vì họ gặp khó khăn trong việc chờ đợi đến lượt mình để nói chuyện. Họ có thể tỏ ra sốt ruột hoặc duỗi thẳng đầu gối khi ngồi.

Hãy nhớ rằng không phải tất cả mọi người bệnh đều sẽ có tất cả những triệu chứng này. Ngoài những điều trên còn có rất nhiều sự thay đổi nghiêm trọng. Một số người chỉ có triệu chứng bệnh nhẹ và vẫn có thể hoạt động bình thường, trong khi những người khác sẽ bị suy giảm nghiêm trọng hơn.

Tác động của bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn

maxresdefault-2

Các hậu quả của chứng rối loạn thiếu chú ý của người lớn rất nhiều. Ramsay nói rằng: “Bệnh này có thể gây ảnh hưởng cho những người xung quanh bạn. Nó làm suy yếu nhiều khía cạnh của cuộc sống của bạn, từ mối quan hệ của bạn với người bạn đời của bạn, đến vai trò phụ huynh của con bạn, cũng ảnh hưởng đến cả công việc của bạn.” Các hậy quả có thể trở nên nghiêm trọng hơn.

Adler nói rằng: “Bệnh tăng động giảm chú ý không phải là một rối loạn lành tính.” Ông chỉ ra rằng người lớn bị bệnh này có tỷ lệ ly dị, thất nghiệp, lạm dụng thuốc, và thậm chí tai nạn xe hơi cao hơn.

Bác sĩ James McCracken, giám đốc của Viện Đại học California Semel về tâm thần học ở trẻ em và vị thành niên tại Los Angeles, ông nói rằng: “Bệnh tăng động giảm chú ý thậm chí gây ảnh hưởng đến thu nhập của bạn. Khi được so sánh với những người có cùng công việc, người lớn bị bệnh này thường kiếm được ít tiền hơn người bình thường.”

Nhưng hầu hết những người lớn mắc bệnh này không được chẩn đoán về bệnh tình của bản thân. Nhiều người không hề xem xét khả năng mắc bệnh của mình, vì vậy họ không bao giờ tìm hiểu về bệnh này. Các bác sĩ cũng không thể giúp được gì nhiều.

McCracken nói rằng: “Thật không may, nhiều ít thì toàn bộ cộng đồng y tế chuyên nghiệp – bác sĩ nội khoa, bác sĩ tâm thần chuyên về các bệnh dành cho người lớn và các nhà tâm lý – hầu như không có nền tảng trong việc chẩn đoán hoặc điều trị bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn”. Kết quả là, phần lớn người bệnh không được chẩn đoán, và chỉ có ít hơn ba phần tư số người lớn bị bệnh đang nhận được các phương thức điều trị.

Vậy chuyện gì sẽ xảy ra với những người này? Họ có thể cố gắng tìm kiếm sự giúp đỡ, nhưng đôi khi lại bị chẩn đoán nhầm. Họ có thể được kê thuốc chống trầm cảm, thuốc chống lo âu. Trong một số trường hợp, các thuốc này có thể sẽ hiệu quả – nhiều người bị bệnh có thể mắc thêm những bệnh khác như trầm cảm hoặc lo âu. Những người khác có thể trò chuyện thêm với bác sĩ được tư vấn – có thể đào tạo kỹ năng công việc hoặc nhận được một vài cách trị liệu khác. Nhưng trong tất cả các trường hợp, vấn đề cốt lõi của căn bệnh này lại bị bỏ qua.

Các gia đình mắc bệnh tăng động giảm chú ý

enhanced-4925-1449700050-2

Tất nhiên, nếu bạn và các con của bạn – tất cả đều mắc phải bệnh này, có thể gây ảnh hưởng đến các hoạt động của cả gia đình. Cuộc sống có thể là một mớ hỗn loạn.

Một vấn đề cụ thể, Ramsay nói, là người lớn bị bệnh này không được điều trị có thể không có khả năng chăm sóc tốt cho con em của họ mà cũng mắc phải bệnh này. Trẻ em mắc bệnh đòi hỏi rất nhiều thứ. Trẻ cần có lịch trình cụ thể, phải uống thuốc đúng giờ. Trẻ cần làm theo những qui luật vững chắc và nhất quán. Đó chính là những cách mà cha hoặc mẹ mắc bệnh này không thể giúp đỡ được trong điều trị cho trẻ mắc bệnh.

McCracken nói rằng: “Nếu bạn là một phụ huynh bị bệnh tăng động giảm chú ý, bạn thường hay quên, bạn gặp khó khăn trong việc tổ chức, và bạn không thể làm tốt mọi việc. Một phụ huynh và một đứa trẻ đều mắc bệnh này có thể là sẽ gây ra những điều khủng khiếp.”

Việc này không chỉ là không tốt cho trẻ bị bệnh, mà còn là gánh nặng của người bạn đời của bạn, họ sẽ phải chịu tất cả trách nhiệm chăm sóc cả gia đình.

Vì vậy, đôi khi, điều tốt nhất bạn có thể làm khi là phụ huynh của một đứa trẻ bị bệnh này là bạn nên tự điều trị cho bản thân mình trước.

McCracken nói rằng: “Phụ huynh mắc bệnh tăng động giảm chú ý cần phải nhận thấy việc điều trị không chỉ là muốn tốt cho riêng họ. Mà điều đó sẽ giúp ích cho cả gia đình họ.”

Bệnh tăng động giảm chú ý ở Người lớn: Cách giúp đỡ những người này

landscape-1446742836-g-getting-help-with-adhd-155602466

Nếu bạn nghĩ rằng bạn có thể mắc chứng bệnh này ở người lớn, vậy bạn nên làm những gì tiếp theo? Dưới đây là một số lời khuyên dành cho bạn.

  • Hãy tự đánh giá. Adler khuyên rằng bạn nên làm bảng đánh giá gọi là ADHD Adult Self-Report Scale Screener được phát triển bởi Tổ chức Y tế Thế giới. Cách này sẽ không cung cấp cho bạn một chẩn đoán chính xác nào. Nhưng nó có thể giúp cho bạn và bác sĩ của bạn biết rằng bạn có bao nhiêu khả năng mắc bệnh này.
  • Hãy nói về việc này với gia đình của bạn. Thông thường, đó là những người xung quanh và biết rõ hành vi của chúng ta. Hãy nói cho vợ bạn , chồng hoặc con của bạn hay bạn bè thân thiết biết về chuyện này. Cho họ biết một số thông tin về bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn và sao ý kiến họ như thế nào. Theo họ, các triệu chứng bệnh này có ảnh hưởng đến bạn nhiều không?
  • Nghiên cứu về căn bệnh. Hãy bắt đầu tìm hiểu về bệnh này. Ramsay khuyến cáo các trang mạng như CHADD (Bệnh tăng động giảm chú ý ở trẻ em và người lớn) và ADDA (Hiệp hội bệnh tăng động giảm chú ý). Hoặc bạn có thể tìm hiểu rất nhiều cuốn sách khác về bệnh này ở người lớn cho cộng đồng.
  • Tìm hiểu về bệnh sử của bạn. Để thực hiện một cuộc chẩn đoán về bệnh này, bác sĩ của bạn bắt đầu bằng các tim hiểu những triệu chứng của bạn khi bạn còn nhỏ. Vì vậy, hãy nghiên cứu kỹ một chút về quá khứ của bạn. Nói chuyện với anh chị em hoặc cha mẹ của bạn để biết những ấn tượng về hành vi còn nhỏ của bạn – bác sĩ của bạn thậm chí có thể muốn trò chuyện với những người thân của bạn. Bắt đầu xem lại các tập tin cũ hoặc sổ lưu niệm của bạn. Các bác sĩ thường tìm tài liệu – như phiếu thành tích học tập hoặc ghi chép từ giáo viên – những điều đó rất hữu ích để việc chẩn đoán được chính xác hơn.
  • Hãy đến gặp bác sĩ. Bạn luôn có thể bắt đầu tìm đến bác sĩ gia đình của bạn, nhưng có thể họ cũng không chuyên lắm về bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn. Nếu bạn sống trong một thành phố lớn hoặc gần một trường đại học, hãy tìm hiểu xem có một bệnh viện địa phương nào chuyên về bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn. Nếu không có, bạn cũng có thể tìm đến một bác sĩ tâm thần hoặc tâm lý trẻ em – thậm chí là bác sĩ điều trị cho con trai hoặc con gái của bạn. Các chuyên gia nói rằng những người đó thường có rất nhiều kiến thức về bệnh tăng động giảm chú ý so với những người chuyên về sức khỏe tâm thần của người lớn. Bác sĩ của con quý vị có thể cho bạn những lời khuyên tốt nhất để bạn tìm đến nơi có thể chẩn đoán tốt hơn cho bạn và những điều có thể giúp bạn tại địa phương.

Một khi bạn đã đến gặp bác sĩ, bạn có thể tìm hiểu thêm về phương pháp điều trị cho bệnh này. Việc điều trị tiêu chuẩn cho bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn là điều trị bằng thuốc – thường là các loại thuốc điều trị có chứa thành phần các chất kích thích – có thể được kết hợp với các phương pháp trị liệu.

Nếu bạn nghi ngờ mình mắc bệnh tăng động giảm chú ý ở người lớn, đừng lơ là với những triệu chứng. Hãy tìm đến một chuyên gia để được chẩn đoán chính xác hơn.

McCracken nói rằng: “Tin tốt cho bệnh này là phương pháp điều trị của chúng tôi rất hiệu quả ở người lớn và chúng tôi có rất nhiều cách để giúp đỡ người bệnh. Và vì bệnh này thực sự là một căn bệnh có thể di truyền cho các thành viên trong gia đình, các phương pháp điều trị có thể sẽ giúp ích rất nhiều.”

Nguồn: WebMD Feature

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, có thể phù hợp hoặc chưa phù hợp với ai đó, trong hoàn cảnh nào đó, tất cả chỉ để biết, để tham khảo, để sử dụng mà thôi, không dính mắc, không chối bỏ. Hãy nhìn nhận với tâm bình thản, tâm quân bình. Nguyện cho quý vị được hạnh phúc, được an lạc! 🙏
2016-10-23T14:36:41+07:00

About the Author:

Doing good deeds - Làm phước thiện không giới hạn! Admin tại Khanhhai.net, đồng thời là admin fanpage Những Câu Nên Ngẫm Mỗi Ngày với hơn 400 ngàn fans.

Leave A Comment