fbpx

Tuệ thứ 6,7 – Tuệ nguy hiểm, tuệ kinh sợ – P54

Việc nhìn thấy nguy hiểm có đáng sợ không?

Không, bởi sợ hãi là một loại tâm sân, một loại

phiền não, nó xuất phát từ sự tự đồng hóa.

Bạn thấy nó nguy hiểm, nhưng bạn không sợ nó.

Bổng nhiên nhìn thấy một con hổ trong rừng chẳng hạn, bạn thực sự sợ hãi và tìm đường thoát thân. Nhưng khi xem một bức tranh hổ trong vườn thú, bạn biết con vật này nguy hiểm nhưng bạn không quan tâm tới nó, không bỏ chạy.

Một số người khi cảm thấy rất sợ, họ lại

lầm tưởng nỗi sợ này là một loại tuệ giác.

Tuệ giác thực sự không có sợ hãi.

Người trí thấy trẻ con chơi đồ nguy hiểm thì nói: “Đừng chơi đồ ấy, nguy hiểm lắm”

 song bản thân người ấy thì không sợ hãi.

Tuệ giác đó là tuệ thứ 6, bhaya-ñāṇa-Tuệ thấy nguy hiểm (Kinh úy tuệ), “thấy các hành là nguy hiểm”, hành giả trở nên không thích thú, không vui mừng. Ở tầng tuệ thứ tư bạn có rất nhiều hỷ lạc, cảm thấy rất phấn chấn và an lạc. Ở tầng tuệ thứ 6 không còn sự an lạc và hỷ tràn ngập nữa. Đôi lúc bạn cảm thấy rất tĩnh lặng, không buồn chán, cũng không phấn khởi. Khi Tuệ thấy nguy hiểm “thấy tiến trình thân, tâm là đáng sợ, là nguy hiểm” này đã chín muồi, nó chuyển sang thấy ra những điều khiếm khuyết, bất toàn. Thực ra chỉ là cùng một sự việc, song được nhìn từ một góc độ khác mà thôi.

Khiếm khuyết, bất toàn trong tiếng Pāli là ādīnava. Bạn thấy rõ không có gì tốt đẹp trong tiến trình thân, tâm này cả, nó không thể làm cho bạn hạnh phúc. Ở giai đoạn này hành giả có thể thấy, trước kia cũng như bây giờ, mọi thứ đều đi đến hoại diệt. Tương lai cũng sẽ như thế, dù cái gì xảy ra, một cuộc đời tốt đẹp, cao sang hay xấu xa, thấp kém, tất cả rồi sẽ hoại diệt, cũng như nó đang diễn ra bây giờ. Vậy thì cũng chẳng nên mong mỏi có được một cuộc sống tốt đẹp hơn làm gì.

Nói chung mọi người thường nghĩ nếu được

 tái sanh vào một nơi tốt đẹp hơn thì hay biết mấy. Song nếu bạn thực sự thấy rõ ràng và cặn kẽ

tiến trình thân và tâm đang luôn hoại diệt này,

bạn sẽ hiểu ra rằng: “Để làm gì?

 mọi thứ đều hoại diệt quá nhanh,

ham muốn này nọ có ý nghĩa gì nữa đâu?”.

Lúc đó bạn không còn mong muốn bất cứ một kiếp sống, một cảnh giới nào nữa. Nhưng nếu đánh mất tuệ giác này thì bạn vẫn còn mong muốn. Thời điểm bạn có được tuệ giác này, bạn có thể thấy rằng không có cái gì đáng để sở hữu cả, bạn không thể sở hữu được bất cứ cái gì.

Mỗi khi hành giả nhận biết, nó liền diệt mất; không dính mắc, không mong muốn níu giữ nó. Hành giả thấy rằng sanh là nguy hiểm (uppādo bhayam). Sự trở thành, sự hiện hữu là nguy hiểm. Sự tiếp diễn là nguy hiểm (pavattaṃ bhayaṃ). Bất cứ cái gì đang diễn ra cũng đều là nguy hiểm. Ngay cả ý nghĩ rằng: có một thứ gì đó sẽ đem lại hạnh phúc cho mình, để rồi cố gắng đạt được nó-đó cũng là một điều nguy hiểm (āyuhanā bhayaṃ). Đôi khi có những suy nghĩ rất ngắn chợt đến, trong một thoáng hành giả chợt hiểu được lời dạy của Đức Phật, nếu đã từng đọc trước đó. Những câu kệ, lời kinh rất ngắn chợt hiện đến trong tâm. Có lần, đang ngồi thiền, đột nhiên tôi thấy đoạn cuối Thập Nhị Nhân Duyên (paṭiccāmuppāda) tự động hiện lên trong tâm. Lúc đó bạn không không hề suy nghĩ về nó, song lại hiểu được ý nghĩa của nó một cách rất sâu sắc và rất rộng. Câu kinh hiện lên trong tâm tôi lúc đó là: “Evametasa kevalassa dukkhakkhanhassa samudayo hoti” và “Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti”.

Evametassa là theo cách này. Kevalassa là một từ rất quan trọng, nghĩa là không trộn lẫn, đồng hóa với bất cứ cái gì. Dukkhakkhandhassa nghĩa là một đống đau khổ chồng chất.

Nghĩa là “Chỉ là một đống khổ đau sanh khởi,

không đồng hóa, trộn lẫn cùng một chúng sanh nào, nó không phải là hạnh phúc, an lạc”. Không trộn lẫn, đồng hóa là rất quan trọng. Cái sanh lên đó chỉ

thuần túy là đau khổ, và cái diệt mất đó cũng

chỉ thuần túy là đau khổ mà thôi.

Không phải một người nào, không có gì vui thích,

 chỉ là đau khổ. Tiến trình này quả là

không đáng hài lòng, sanh và diệt.

Bạn không còn thấy nó là tôi hay của tôi nữa, nó không phải là một người hay một thực thể nào cả, chỉ thuần túy là một tiến trình. Bạn không có quyền làm chủ đối với nó; không thể ra lệnh cho nó “đừng diễn ra nữa”. Mọi việc đều diễn ra thuận theo nhân duyên của nó. Người đa văn, học nhiều sẽ nhớ được rất nhiều điều như vậy.

Không sanh là nơi an toàn (Anuppado khemaṃ). Nếu không có gì diễn ra cả thì thật an toàn biết bao. Cái gì có sanh, ắt có diệt. Không có gì là an toàn cả. Khemaṃ cũng có nghĩa là Niết Bàn. Một điều rất khó để hiểu được, đó là: “không sanh là cực lạc” (Anuppādo sukhaṃ).

Hầu hết mọi người đều cho rằng hạnh phúc

là có cái để hưởng thụ. Còn ở đây, hạnh phúc

nghĩa là không đau khổ. Vì vậy, trong Tứ diệu đế

chỉ có Khổ đế chứ không có Lạc đế.

Mỗi đế đều có một chữ khổ trong đó (Khổ đế, Tập đế, Đạo đế, Diệt đế). Không hề có lạc đế. Song lạc chính là không khổ. Khi không còn khổ đau, thì đó chính là nơi hạnh phúc, an vui nhất.

Nguồn : Bản đồ hành trình tâm linh – Thiền sư Sayadaw U Jotika

Bài viết chỉ mang tính tham khảo, có thể phù hợp hoặc chưa phù hợp với ai đó, trong hoàn cảnh nào đó, tất cả chỉ để biết, để tham khảo, để sử dụng mà thôi, không dính mắc, không chối bỏ. Hãy nhìn nhận với tâm bình thản, tâm quân bình. Nguyện cho quý vị được hạnh phúc, được an lạc! 🙏
2018-11-05T14:43:26+07:00

About the Author:

Sưu tầm và chia sẻ những câu chuyện ý nghĩa, những kiến thức hữu ích cho thân và tâm.

Leave A Comment